Физик

What is energy?

За манайханы хамгийн их хэрэглэдэг үгсийн нэг бол Энерги. Хөгшид, залуус, хүүхэд багачуул эрэгтэй эмэгтэй, лам хар ялгахгүй бүгд маш их хэрэглэнэ. Эерэг сөрөг энерги, хар цагаан энерги, сайн муу энерги гэж ирээд асар өндөр түвшинд цэц булаалдана. Юун тэр дулааны, цахилгааны энерги, бидний бүх цахилгаан хэрэгсэл, машин тэрэг энергээр Read more…

By badaa, ago
Астрономи

What is color?

Арай ч дээ өнгийг мэдэхгүй хэн байх вэ гэж бодож байна уу? Тийм ээ, ердөө л гэрлийн хугарал эсвэл долгион шүү дээ гэж бодож байна уу? Тиймээ, таны зөв. Ердөө л гэрлийн долгион. Гэрлийн долгионы урт хамгийн урт нь улаан хамгийн богино нь хөх ягаан. Бусад нүдэнд харагдах бүх өнгө Read more…

By badaa, ago
Аюулгүй байдал

Naadam festival

Наадам болоход сэтгэл сэргээд сайхан байдаг ч хэцүү санагддаг 2 зүйлийн нэг нь буруу өнгөтэй далбаа, нөгөө нь Монгол цэргийн сүр хүчийг илэрхий дараад зогсохгүй, алиа салбадай мэт харагдуулдаг энэ хувцас билээ. Ямар сайн ерөнхийлөгч нь энэ инээдмийн хувцсыг сольж, сүр жавхлант монгол цэргийг утгаар нь харуулах юм бол доо. Read more…

By badaa, ago
Астрономи

Why are we not flying? No, we are flying!

Манай дэлхий нарнаас 149.6 сая км зайтай оршиж ~365 хоногт түүнийг нэг бүтэн тойрч байдаг гэдгийг хүн бүр мэддэг. За зайг нь больёо гэхэд хугацааг нь бол бат. Тойрохдоо эллипс хэлбэрээр тойрдог ч бараг л тойрог. Том хагас тэнхлэг нь 152,1 сая км, жижиг хагас тэнхлэг нь 147,1 сая км. Read more…

By badaa, ago
Физик

Biography: Werner Heisenberg

957-н үргэлжлэл. Мюнхэний их сургуулийн онолын физикийн тэнхимд профессор Арнолд Соммерфелдын (мөн гайхалтай эрдэмтэн, сурган хүмүүжүүлэгч ба түүний маш олон шавь нь Нобелийн шагнал хүртсэн.) удирдлага дор доктор цолоо хамгаалсан 26 настай залуу их сургуулийн профессор болж нэгэн их сургуулийн физикийн тэнхимийг тэргүүлж эхлэхэд герман даяар шуугьж эхлэв. Учир нь Read more…

By badaa, ago
Физик

One of the most important physicists of the 20th century

Германы Вүрцбүрг хотын их сургуулийн профессор Вилхелм Конрад Рөнтген 1901 онд бидний өдгөө андахгүй болсон рентген туяаг нээж нобелийн шагнал хүртэж байх тэр жил тус хотод визант профессорын гэр бүлд нэгэн хүү мэндэлсэн нь шинжлэх ухааныг нэг шат ахиулна гэж хэн санах вэ. Түүний өвөө Адолф Цайсинг нь математик, философийн Read more…

By badaa, ago
Юм юмнаас

Childhood memories – MSX Basic

Өнгөрсөн 11 сард 10 жилийн ангийнхан маань Оюунчимэг багшийнхаа нэрэмжит математикийн олимпиадыг зохион байгуулж, сургууль дээрээ өнжөөд ирэв. Хүүхэд насны дурсамж сэргээд сайхан байлаа. Архангайн математик сэргэж байгааг хараад сэтгэл сэтгэж, урам аваад аян замын алжаалыг мартаж орхив. 1986 оны намар анх Цэцэрлэг хотын 1-р 10 жилийн дунд сургуульд орж Read more…

By badaa, ago
Болорсофт

Glossary for Mongolian Openoffice

2008 онд монгол опенофисыг гаргаж байхад юуны өмнө манай баг Glossary буюу нэр томьёог орчуулж байсан бөгөөд тухайн үед хэрэндээ л чанартай орчуулж байсан. Түүнээс хойш хэрэгсэхгүй хаясан байсан бөгөөд олон ч хүн тус нэр томьёоны орчуулгыг асуусан тул санан байж хуучин дискээсээ сэргээгээд http://openmn.org/index.php?nav=14&pageId=23&op=loadglos&item=2 хаягт тавьлаа. Мөн эхийг нь Read more…

By badaa, ago
Ерөнхий

Should we translate or transcribe or transliterate?

За нэг жигдэрч өгдөггүй, нийгмээрээ талцаж үзэлцэж үзэлцсээр одоо эх хэлээ эвдэж дуусаж байгаа нэг сэдвийг хөндчихье. Гадаад үг, нэр томьёог хэрхэн орчуулах вэ гэдэг сэдэв. Би өөрөө хэлний эсвэл орчуулагч мэргэжилтэй хүн биш л дээ. Гэхдээ 12 жилийн өмнөөс нээлтэй эх бүхий програм хангамж, үйлдлийн системүүдийг орчуулж явсан алдаж Read more…

By badaa, ago
Юм юмнаас

Казакстан, Узбекстантай харьцуулдаг байсан улс минь хаачив?

За нэг баримттай харьцуулалт хиймээр санагдлаа. Саяхныг хүртэл бид өөрсдийгөө дандаа Казакстан, Узбекстантай харьцуулж дөвийлгөдөг байлаа. Тухайн үед өөрсдийгөө заавал доош нь хийж яах гэж хөгжил буурай оронтой харьцуулдаг юм бэ, барууны орнууд азийн баруудыг хараач гэсэн шүүмжлэл гарахад 1990 онд Монгол улс ардчиллаар замнасан нь ЗХУ задран унаж Казакстан, Read more…

By badaa, ago