Badral's personal blog

Интернет миний ертөнцийг хардаг цонх …

A Course on Software Architecture

January 23rd, 2012

Монголд очиж цахим хэл шинжлэлийн судалгааны төслөө барьж авч, базан хаяхаар шийдэж монгол явдаг юм билүү яадаг билээ гэж бодож байтал МУИС-н мэдээллийн технологийн сургуулийн захирал Ч. Лодойравсал анд тус сургуульд багшлах санал тавьснаар явахаар шийдэв.
Програм хангамжийн инженерчлэл гэсэн хичээл заах санал өгсөн боловч тус сургуульд одоо ордог тул өөр хичээл буюу жаахан нарийсгаад “Програм хангамжийн архитектур” гэсэн хичээл заахаар болов.
Програм хангамжийн архитектур нь програм хангамжийн инженерчлэлийн харьцангуй шинэ бөгөөд гол салбар юм. Энэхүү сэдвийг заах болсон шалтгаан нь:
1. Монголд ийм хичээл орж байгаа сургууль одоогоор байхгүй байгаа (Сэтгэгдлийг харна уу. Батзолбоо КТМС-д se305 гэж ноднингоос орж эхэлсэн юм байна. Уг нь надаас програм хангамжийн инженерчлэлийн материал авч байсан болохоор нь тэр хичээлийг л орж байгаа гэж бодсон юм.) бөгөөд бүтээгдэж байгаа програм хангамжууд ч голдуу нэг талаас нь харсан бүтээлүүд гарч байна.
2. Архитектурын (тодорхойлолтын) хэл буюу ADL (Architectural Description Language) талаар ойлголтыг дэлгэрүүлэх цаг нь болжээ гэж үзэв.
3. Би өөрөө энэ чиглэлээр RWTH-д гүнзгийрэн судалж мастерын ажлаа “Graph oriented programming” гэсэн судалгааны салбарт бичиж байв.
4. Програм хангамжийн инженерчлэлийн салбарт өөрийн гэсэн орон зайгаа үлдээсэн, германы элит их сургуулийн хүндэт профессор Манфред Нагл-р энэхүү хичээлийг заалгаж байсны хувьд өөрийгөө энэхүү хичээлийг заах үүрэгтэй гэж үзэв.
Ингээд энэхүү профессорынхоо талаар 3 өгүүлбэр дурдъя.
Тэрээр 2009 онд 65 насныхаа ойг зооглосон бөгөөд тэр баяраар нь 5 профессор шавь нь энэ салбарын талаар болон түүний бүтээсэн бүтээлийг дурьдаж ном хэвлүүлжээ. Тэрхүү номд дурьдснаар:
1970-аад онд “graph transformations” гэсэн судалгааны салбар дөнгөж үүсэж байхад гараагаа эхэлж энэ салбарт голлох үйлийг бүтээжээ. Ингээд 1980-аад онд “integrated software engineering environments” салбар үүссэн бөгөөд мань эр график хувиргалтын системээрээ энэ салбарт орж ирж “IPSEN” хэмээх төслийг 1982 онд эхлүүлж 1996 онд амжилттай дуусгасан хүмүүсийн нэг билээ. “IPSEN” өөрөө маш нүсэр төвөгтэй систем байсан тул бүрэн бөгөөд маш сайн бүтэцтэй програм хангамжийн архитектур шаардлагатай байсан гэдэг. Ингээд тэр аль 1980-д онд “Software Architecture” салбарт ажиллаж эхэлсэн байхад энэ “Software Architecture” гэх салбар дөнгөж 1995 онд судалгааны халуун сэдэв болон гарч ирсэн юм. Тэр үед Манфред Нагл энэ чиглэлээр хэд хэдэн докторын ажил удирдчихсан байжээ. Ингээд 1990 онд “Нүсэр програм хангамжийг системтэй програмчлах арга зүй” гэсэн ном хэвлүүлсэн нь бидний мэдэхээр Програм хангамжийн архитектурын салбарын хамгийн анхны ном гарцаагүй болсон юм гэж шавь нар нь дурьдсан байна.
Би мөн энэ номоор нь заалгаж байсан бөгөөд тэрбээр 2 дахь хувилбараа 2007 дахин хэвлүүлсэн байна. Тиймээс тэрхүү номыг гол чигээ болгон орно. Мөн тус номд орсон програм хангамжийн архитектурын хэлийг UML-тэй харьцуулан заана.
UML нь програм хангамжийн архитектур гаргахад өнөөдөр зонхилон хэрэглэгдэж байгаа боловч архитектур гаргахад төгс зохицсон хэл биш юм. Гол нь стандартчлагдсан хэл тул архитектур гаргахад түгээмэл хэрэглэгдсээр байна.
Өнөөдөр програм хангамжийн инженерчлэлийн салбарт ноёлж байгаа объект хандалтат технологи нь хэдий олон давуу талтай ч дутагдалтай тал олон тул тэр талаар нарийвчлан авч үзэх нь зүйтэй болов уу хэмээн сэтгэлээ.
Хэдий багшлах туршлагагүй ч энэхүү хичээлийг сонгосон оюутнуудад мэддэг чаддаг бүхнээ хүртээхээ амлаж байна.

Correct spelling of words with hard sign

January 9th, 2012

Олон хүн ъ тэмдгийг буруу хэрэглэдэг. Томьёо, авьяас, … гэх мэт үгсийг томъёо, авъяас гэж бичих нь элбэг. Тэр бүү хэл монгол улсын стандартууд (MNS) дээр ч Томъёо хэмээн бичсэн нь элбэг.
Өнөөдөр хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Дамдинсүрэн гуайн дүрэм ёсоор №34 -рт

Тусгаарлагч ъ, ь-ийн тухай:
1. Эр үгэнд я, ё эгшиг өмнөх гийгүүлэгчээсээ саланги дуудагдахаар орвол өмнө нь хатуугийн тэмдгээр тусгаарлаж бичнэ. Жишээлбэл: авъя, олъё, товъёг, угтъя
гэх мэт.

заасан байдаг.
Энэ дүрмийг харахаар нээрээ л ъ бичмээр эргэлзээтэй санагддаг. Гэвч би томьёо гэж бичнэ гэдгээ “дунд сургуулийн монгол хэлний хичээл дээр ь бичнэ гэж заасан байдаг” гэхээс өөрөөр тайлбарлан баталж чаддаггүй байв. Гэтэл саяхан цахим өртөө сүлжээний хэлэлцүүлэг дээр монгол хэлний мэргэжилтэн М. Саруул-Эрдэнэ анд маш гоё нотолгоо хэлснийг тэр чигээр нь буулгавал
“Хатуугийн тэмдэг монгол хэлэнд хэрэглэгдэх ганцхан л тохиолд бий. үүнд, гийгүүлэгчээр төгссөн эр үгэнд нэгдүгээр биед шийдэн хүсэх -Я, -Ё нөхцөлийг залгахад дунд нь Ъ – хатуугийн тэмдэг жийрэглэнэ. Бусад бүх бохиолдолд зөөлний тэмдэг.
Өөрөөр хэлбэл, ингэж ойлгож болно. Үгийн үндэс дотор Хатуугийн тэмдэг байхгүй ээ гэж.”
Тиймээс та бүхэн анхаарчихна биз ээ.

What is “the Question”?

November 25th, 2011

За залуустаа хандаад ойрд нэлээн цухалдуулаад байгаа нэгэн зүйлийн талаар бичье гэж бодлоо. Энэ бол асуулт ба хариулт!
Асуултад яаж хариулах вэ? Зарим хүмүүсээс асуулт асуухаар өөдөөс маш сонин хариултыг их өгцгөөх юм.
Жишээлбэл би хамгийн сүүлд нэгэн ажилд орох гэсэн хүнтэй ярилцсан хэсгээс:
Миний асуулт: Та PHP хэл мэдэх үү?
Хариулт: Аахн, жава, ASP мэднэ. Ер нь төстэй биз дээ. Болно.
Хүлээж байсан: Тийм/Үгүй/Бага зэрэг (гадарлана).
За тэгээд хариулт “Тийм/Бага зэрэг (гадарлана)” бол цааш нь PHP дээр яаж объект хандалт хийдэг, цаашлаад модуль бичих талаар ярилцах байв. Үгүй бол “Та Бэйсик хэл мэдэх үү?” гээд цааш ярилцах байв.
Ямар ч асуултад төвшин гэж байдаг! Би өөрөө янз бүрийн ном нэг их уншдаггүй болохоор сайн мэдэхгүй юм. Хаа нэгтэй хэн нэг нь бодвол бичсэн байдаг л биз. Ямар ч гэсэн миний дэвшүүлж буй аксеом юм. Түүнийг асуулт бүр дээр бодож байх хэрэгтэй. Тэр төвшинг нь олох нь асуултын 50%. За тэгээд төвшинг нь тогтоож чадахгүй бол уучлаарай гээд эргүүлээд төвшинг нь асуух хэрэгтэй. Түүнээс биш асуултыг асуултаар хариулах бас арай биш шүү!
Тэгж байж л ярилцлага, хэлэлцүүлэг утгатай болж үр дүнд хүрнэ.
За тийм ч их цаг байхгүй тул асуудлыг жижигсгээд нэг ерөнхий хялбар асуултаар жишээ авъя.
Асуулт: “Талх яаж хийдэг вэ?” гэсэн асуулт байлаа гэж бодъе.
Хариулт: Талх хийхийн тулд гурил хэрэгтэй, хөрөнгө хэрэгтэй, сав хэрэгтэй … (оновчгүй буудалт)
Хариулт: Будааг тээрэмдэж гурил хийнэ, хөрөнгийг харин … (Зогс! Доод төвшин! асуулт нь гурил, хөрөнгө, сав яаж хийх тухай биш.)
Хариулт: Талхны үйлдвэрт. (Дээд төвшин! Талх хаана хийдэг талаар асуугаагүй.)
Хариулт: Талхчин хийдэг. (Дээд төвшин! Талх хэн хийдэг тухай асуугаагүй.)
Аль аль нь талхтай буюу сэдэвтэй холбоотой ч бүгд зөв биш! Алдаа нь голдуу буруу төвшин!
Хүлээсэн зөв хариулт: Исгэгчийг гурилд хийж бүлээн усаар зуураад, шарах зууханд 30 мин жигнэх.
Хүлээгээгүй зөв хариулт: Мэдэхгүй.
Хүний оюун уудам гэдэг тул хүлээгээгүй зөв хариулт хэд ч байж болох юм.
За тэгээд компанийнхаа нэгэн ажилтнаас дараах асуултыг:
Энэ төслийн (Програм хангамжийн төсөл) удирдлагыг хийхэд та ямар ямар үйл ажиллагаа явуулъя гэж бодож байна? Хамгийн чухал 3-г л нэрлэчих.
Хариулт нь асуултын төвшин тээр доор цаг хугацааг ягштал барьж энээ тэрээ гээд л баахан онол яриад л явчихав.
Уг нь бол: Батыг очиж үглэж хажууд нь хамт сууж байгаад загварыг 2 хоногт гаргуулж авах, Доржийг сахиж сууж байгаад кодыг 2 хоногт бичүүлж авах гэх мэт хариулт хүлээж байв.
Мөн цахим өртөө сүлжээний шуудангийн жагсаалтаар Цагаан толгойгоос щ гэсэн нэгэн үсэг хасах тухай хэлэлцэгдэв. Хариулт арзайсан олон төвшний жинхэнэ бантан. Эцэстээ ямар ч шийдэлд хүрэхгүй дуусах нь тодорхой санагдав.
Уг нь бол:
Тийм. Хассан нь дээр. Яагаад гэвэл үнэхээр хэрэггүй үсэг байна бас ийм ийм юманд гай болж байна. Ирээдүйд ч хэрэггүй. Цэг!
Үгүй: Хасаж болохгүй. Ийм ийм хүндрэл байна. Ийм ийм үүрэг байна. Цэг!
Тэрийг нь ургуулан ургуулан бодтол манай УИХ ч бас нэг их дээрдээд байхгүй санагдах… За хадуурах нь.
Ямар ч гэсэн монгол залуус минь асуултын төвшинг нь тогтоож байгаад бодитоор хариулж сурах, мэддэг бол хичээх хэрэгтэй юм уу даа. Долоо хэмжиж нэг огтол гэдэг үг ч байна. 2 бодож нэг дуугар гэж буулгаж болох юм уу. Монголчууд бид нэг л их хийсвэр сэтгэхүйтэй мундаг хүмүүс шиг байгаа юм. Гэтэл амьдрал бодит зүйлсээр дүүрэн байна шүү дээ…
Бид системтэй мэдлэг бол маш чухал гээд л баахан ярьдаг. Сайн системтэй мэдлэгтэй болох хэрэгтэй шүү гээд л тунхаглаад л байдаг. Гэтэл тэр нь яг юу болох яаж тийм болохыг мэддэггүй. Ямар ч гэсэн манай дунд сургууль, их сургуулиуд л хэлж өгөөгүй санагдчихлаа.
Тэгвэл яг үнэндээ системтэй сэтгэлгээ, цэгцтэй мэдлэг гэдэг нь мэдээллийн “төвшингүүдийг зааглах, тогтоох” явдал юм.
Яаж тийм болох вэ гэж үү?
Ямар ч гэсэн интернэтээс болсон болоогүй буруу зөв юм бүү эргэцүүлэхгүйгээр авах, сайхан цэгцтэй бичсэн сайн ном унших, за тэгээд мэдлэгээ эргэцүүлж төвшин төвшинд нь зааглах дасгал хийж болох юм даа.
Эцэст нь хэлэхэд яагаад хамгийн эхэнд залуустаа хандаад гэж эхэлсэн бэ гэхээр манай ахмад хүмүүсийн мэдлэг мундаг цэгцтэй, харин сүүлийн үеийн залуусын мэдлэг дэндүү замбараагүй болсон санагддаг. Мэдээж залуусын буруу биш байх. Олон янзын тогтолцоог сольж, хольж тоглон монголын боловролын салбарыг дампууруулсан хүмүүс гол буруутан. Интернетийн замбараагүй хэрэглээ, гадаад хэлний тал мэдлэг зэрэг нь дам буруутан болов уу гэж бодож байна. Эрхэм та авах юм байвал аваад хэрэггүйг нь хаяна бизээ.

I am alive :-)

November 25th, 2011

За хэсэг нөхөд мэнд асуугаад таг болсныг асуугаад байна. Удаан хугацаанд блогтоо салхи оруулах зав ч, хүсэл ч үгүй явлаа.
Энэ оны 6 сард ээж маань харваад бие нь тааруу би монголд 9 сар гартал эмнэлэг, ар гэрийн ажилтай явав. 9 сард германд ирээд бас л бөөгнөрсөн ажил. Одоо л овоо сийрч байна.
Монголын амьдрал яахав дээ нөгөө бахь байдгаараа буруу замаар будаа тээсэн хэвээрээ л … Өссөн нутгийн маань шүтээн, Орхон гол шар шороо бүхий химийн бодисоор урсаад л … За за болье…
Одоо аль болох ойр ойрхон тэмдэглэлээ хийж байхыг хичээе.

Five days in London

May 29th, 2011

5 сарын 7-нд болсон “Монгол орны хөгжилд” чуулганд илтгэл тавих завшааныг тааруулан гэр бүлээрээ очиж амарсан юм. Энэхүү чуулганы талаар өмнөх холбоосоор ороод сонирхож болно.
Эхний өдөр Цэрэнбат ах биднийг тосож гэртээ хүлээн авч хонуулав. Охин маань цэцэрлэгт нь өдөржин тоглож, 2 усан гахайтай наадаж, орой нь Цэрэнбат ахын хүүхдүүдтэй эгч дүүс болов.
Дараагийн өдөр Лондонтой бага зэрэг танилцав. Зүүн гарын дүрэмтэй газар буруу тийш зам харж дайруулчих гээд нэлээн сандрав.
3 дахь өдөр нь чуулган болов. Чуулганы хувьд их сайхан болдог юм байна. Харин арын ажил алба нь их айхавтар зүйл байдаг байна. Цэрэнбат, Базаррагчаа гэх мэт Британи дахь монголчуудын холбооныхон ихэд чармайн, хувиасаа ихээхэн сэтгэл гаргаж амжилттай зохион байгуулав. Бүх зохион байгуулагчид нь талархал илэрхийлье.
Хугацааны хувьд хөлсөлсөн байрнаасаа хамаарч ихэд давчуу болдог юм байна. Мөн бүрэн хэмжээний видео хийдэг байвал тун зүгээр санагдав.
4 дэх өдөр нь зочид буудалдаа хэвтэж байгаад үдээс хойш гарч, чуулганд оролцогч залуу Батэрдэнэ болон тэдний эхнэр хүүхэдтэй танилцан, Лондонгоор нэлээн алхав.
5 дахь өдөр нь Лондонг үзэж автобус аялал хийв. Ихээхэн шахуу байрлалтай, сүрлэг шовх хуучны барилгууд нь сүртэй сайхан юм. Германтай харьцуулахад гудамж, замын хөдөлгөөн замбараагүй, дэд бүтцийн (автобус, метро, төмөр зам, ус зайлуулах суваг …) хувьд сул санагдав.
Мөн нэг хэцүү зүйл нь хоол унд тун тааруу газар юм. Сэндвич нэрт өнөө өлөн цагаанд хавчуулсан загас, өвс ногоогоо л идэцгээх нь их юм.
Оройн нь элчин сайдын яамны ажилтан Мандахцэцэг, Өнөрөө, Цэрэнбат ах, Энх-Эрдэнэ даргатай оройн зоог бариад, Хишигбат ахынд очиж гэр бүлтэй танилцаж хонов.
Дараагийн өдрийн орой гэртээ нисэж ирлээ. Лондон гэж түм түжигнэж, бум бужигнасан үзэхэд илүүдэхгүй, айхтар газар байдаг юм байна. Олон сайхан хүмүүстэй танилцсан, сайхан аялал боллоо.
Цэрэнбат ахад хувийн болон гэр бүлийн зүгээс гүн талархал илэрхийлье.

New integration code for Bolor dictionary

May 3rd, 2011

Хэрэв та Болор толийг өөрийн вэб хуудсанд холбохыг хүсэж байвал эсвэл хуучин кодыг хэрэглэн холбож байсан бол дараах шинэ HTML кодыг ашиглана уу.
Энэхүү кодын хуучнаасаа давуу тал нь

  1. Хэмжээ бага. Зөвхөн ганц мөр код л оруулна. та вэбдээ арзайсан урт код оруулах шаардлагагүй.
  2. Уян хатан. Өөрийн вэбд тохируулан хэлбэр хэмжээ, өнгө дүрсийг дараах хэрэгслийг ашиглан өөрчилж кодоо үүсгэж авч болно.
  3. Хялбар арчилгаа.Болор толийн хайлтын цонхонд ямар ч өөрчлөлт орсон та нэг л удаа холбосон байхад санаа тавих шаардлагагүй. Жишээ нь Болор тольд шинэ хэл нэмэгдэхэд автоматаар таны хайлтын цонхны хэлний сонголтод нэмэгдэнэ.

За дараах хэрэгслээр тоглоод кодоо үүсгээд аваад байгаарай. (Эх: Болор толь)

Та дараах кодыг хэрэглэнэ үү:
Харагдалт:
Харагдалт:
 
Сонгогдсон:
 

Өргөн:
*Утга 145 ба 250 хооронд байх ёстой, өгөгдмөл:160
Өндөр:
*Утга 60 ба 100 хооронд байх ёстой, өгөгдмөл:60
Бичвэрийн өнгө: default: 633c1c
Дэвсгэр өнгө: default: ffffff
Хэл:

Bolor dictionary can speak now English!

May 3rd, 2011

Болор толь Британи болон Америк аялгаар ярьдаг боллоо. Британи аялгаар нийт үгийн 90% америк аялгаар нийт үгийн 40% нь хэлэгдэхээр орууллаа.
Мөнхүү компьютер уншсан, хүн уншсан үгсийг ард нь ялган зааж өгсөн болно. Цаашид холбоо үгс болон, жишээнүүдийн дуудлага нэмэгдэнэ.
ДЭлгэрэнгүйг: http://www.bolor-toli.com/index.php?pageId=1 хаягаас уншина уу.

Online video lectures

March 28th, 2011

За ойрын хэдэн өдөр толгой өөд татахгүй суусан тул өнөөдрийн энэ бүтэн сайн өдрийг амраад өнгөрүүлэхээр шийдэж онлайнаар www.topmongol.com дээрээс монгол телевиз dawalgaa.com дээрээс ганц нэг кино үзэв. Ингээд халуураад цааш жаахан онлайн видео ухаж байгаад маш хэрэгтэй нэгэн видео сайт олов. Үзэж халуурч суусаар бүтэн сайн маань дуусаад нэг дэх өдөр хэдийнээ эхэлжээ.
Тэр бол http://videolectures.net Бүхий л салбаруудыг хамарсан гоё гоё шинэлэг лекцүүд байна. Манай мэргэжлийн хувьд МИТ, Кембридж, Станфорд гээд алдартай сургуулиуд болон янз бүрийн шилдэг конференцүүд, компаниудын лекцүүд видео хэлбэрээр байна шүү.
Та бүхэн ойлгодог л юм бол одоо гэртээ суугаад МИТ, Станфордод сурах боломж бүрэн байна. Ойлгодоггүй юм бол англи хэлний сонсголоо сайжруулж, чихний бөглөөгөө гаргаж суух боломж байна. Эцэст нь хакер болохыг мөрөөддөг залууст зориулан http://defcon.org/ сайтыг санал болгоё. Энэ жилийн илтгэлүүд маш гоё болсон байна лээ.
Мөн http://defcon.org/html/links/dc-archives/dc-15-archive.html -с Johnny Long -н илтгэлийг үзээрэй. Манай залуусын хэлдгээр КҮҮЛ миний хэллэгээр бол зэрлэг гар байгаа. ;-)
Шинэчлэл:
Мартсанаас мал мэнд үү гэгчээр http://www.s-inf.de/ хаягт миний төгссөн их сургууль RWTH-Aachen-ы информатикийн институтийн лекцүүдийн видео, шууд нэвтрүүлэг (live stream), сурах материал, даалгавар байдаг юм шүү. Ихэнх нь Герман хэл дээр байж магадгүй. Гэхдээ нэлээн олон лекцүүд англи хэл дээр байгаа.
Мөн тухайн тэнхимүүдийн хаягт зарим лекцүүд видео хэлбэрээр байдаг. Хаягууд нь http://www-i№.informatik.rwth-aachen.de хэлбэртэй. Жишээлбэл тэнхим 7 (дискрет системүүдийн логик ба онолын тэнхим) http://www-i7.informatik.rwth-aachen.de
Энэ тэнхимийн зарим видео лекцүүд жишээлбэл http://www-i7.informatik.rwth-aachen.de/teaching/videos.de хаягт бий.
Миний унтаад сууж байсан ганц нэг лекц хүртэл тууж явах шиг байсан. ;-) Харин та унтахгүй нухаад байвал германы элит их сургуулийг гэрээсээ төгсчих боломж байна.

Mongolian script keyboard layout for Windows XP

March 19th, 2011

Сэтгэгдлээр хүмүүс Виста, 7-ны монгол бичгийн гарын драйверийг Windows XP дээр яаж суулгах вэ гэж хүсэлт гаргасны дагуу байрлалыг өөрчлөлгүй яг тэр чигээр нь суулгагч бэлтгэлээ.
Үүнийг суулгасны дараа виндовсын стандарт сонголтод орж ирнэ.
Гэхдээ MongolianScript, MonnBaiti зэрэг фонтуудыг суулгаж мөн usp10 файлыг шинэчлэх ёстой. Үүний тулд энэ файлыг татаж аваад компьютероо шинээр эхлүүлэхдээ F8-г дарж Safe mode-р ороод My Computer->Folder Options->Show hidden files and folders руу ороод Hide protected operating system files (Recommended)-с хэрээсийг нь авч хаяна. Дараа нь Windows\System32\dllcache болон Windows\System32 дотроос usp10.dll -г хаа нэг өөр хавтас руу зөөнө эсвэл устгана.
Дараа нь татаж авсан usp10.zip-ээ задлан usp10.dll-г нь Windows\System32 болон Windows\System32\dllcache руу хуулна.
Компьютероо дахин шинээр эхлүүлнэ.

Улаанбаатарын утаа

March 13th, 2011

Хэд хоногийн өмнө МОНЦАМЭ-гийн вэб хуудаснаас санамсаргүй “Газар зүй, геологи судалгааны төвийн судалгаагаар агаарын бохирдол гэр хорооллоос 90 хувь, машинаас 3 хувь, станцаас 6, бусад нь 1 хувь гэж үзсэн. Мөн ШУТИС-ийн Экологи, тогтвортой хөгжлийн төвийн судалгаагаар машин 30-70 хувь, бусдыг нь гэр хороолол, нам даралтын зуух, станц бохирдуулж байгаа гэсэн. Агаарын чанарын алба эдгээр судалгаа болон өөрсдийн хийсэн хэмжилт, судалгаа, агаар бохирдуулагч эх үүсвэрүүдийн тооллого дээрээ үндэслэн нэгтгээд, бусад судалгаатай харьцуулсны дүнд машинаас 20 хувь, гэр хорооллоос 60 хувь, үлдсэн хэсгийг нам даралтын зуух, цахилгаан станц нь бүрдүүлж байх магадлалтай гэж дүгнэсэн.” гэсэн 2010 оны 11 сард бичигдсэн өгүүлбэр олж уншив.
За энэ асуудал ч улиг болтол яригдаад гамшгийн хэмжээнд хүрлээ гэж төвчигнөөд, өчнөөн мөнгө төгрөг төсөвлөн (буруу дуулаагүй бол 8 тэрбум төгрөг) зарцуулсан ч үр дүн нь хаана байна аа? Манайхан 3 хоног шуугилдаад л мартчихдаг, эргээд хариуцлага тооцдог тогтолцоо үнэхээр байхгүй байгаагийн нэгэн том жишээ энэ юм.
Адгийн наад зах нь тэрхүү утааны яг хэдэн хувь нь хаанаас гарч байгааг тогтоосон бодит судалгаа ч байхгүй байна. Үүнийг юу гэж ойлгох вэ?
Цахим өртөөний листээр
1.TEC-ueued 30%
2.Mashinii utaa 30%
3.busad dulaanyi eh ueueswerueuediin utaa 20%
4.Ger horoolyin utaa 20%
гэсэн судалгаа байдаг гэсэн мэдээлэл мөн цацагдаж байсан. Энэ бол логикийн хувьд маш дөхүү байж болохоор харагдаад байгаа юм.
Гэтэл одоо хүн бүр л утааг гэр хорооллоос гарч байна гээд л ам амандаа үглэдэг.
Ахиад өчнөөн хөрөнгө мөнгө зараад гэр хорооллын утааг арилгалаа гэхэд дээрх судалгаагаар Улаанбаатарын утааны дөнгөж 20-30% нь арилах нь ээ дээ!!! Тэгэхээр эхлээд судалгаагаа хурдан хийж магадлан гаргамаар юм.
Өнөө юу юугүй хаанаас барьж авахаа ч мэдэхгүй, төлөвлөхгүйгээр ханцуй шамлаж ороод, хариугүй шалчийж орхидог бидний өвчин ч юм уу даа.
Би 2011 оны 2 сарын 11-нд манай оюутнууд ерөнхийдөө асуудлыг хэр шинжилж, яаж шийдэж байгааг жишээлсэн өгүүлэл бичиж байсан. Түүнтэй энэхүү асуудлыг харьцуулаад үзвэл амьдрал дээр үнэхээр бүр хэд дахин доор байгаа юм биш үү???