Badral's personal blog
Интернет миний ертөнцийг хардаг цонх …

Archive for the ‘Юм юмнаас’ Category

Childhood memories – MSX Basic

Thursday, December 22nd, 2016

Өнгөрсөн 11 сард 10 жилийн ангийнхан маань Оюунчимэг багшийнхаа нэрэмжит математикийн олимпиадыг зохион байгуулж, сургууль дээрээ өнжөөд ирэв. Хүүхэд насны дурсамж сэргээд сайхан байлаа. Архангайн математик сэргэж байгааг хараад сэтгэл сэтгэж, урам аваад аян замын алжаалыг мартаж орхив.
1986 оны намар анх Цэцэрлэг хотын 1-р 10 жилийн дунд сургуульд орж байжээ. Тус онд манай сургууль улсын тэргүүний сургууль болж компьютерийн иж бүрэн лабораториор шагнуулж байв. Арга байхгүй мөн ч олон алдартан, эрдэмтэн, математикчдыг төрүүлсэн дээ. Тухайн лаборатори нь 2 эгнээтэй, эгнээ тус бүр 8 ширээтэй, ширээ тус бүр дээрээ 1986 онд үйлдвэрлэгдсэн Yamaha YIS 503IIR загварын персональ компьютер 2 ширхэг байдаг байлаа шүү дээ.
Гар нь процессортойгоо хамт томоо гэгчийн нэг иймэрхүү.
Ямаха
Гэхдээ тэр РУС товч байдаггүй байсан санагдах юм, би будилж байж ч магад.
Асангуут автоматаар Бэйсикийн интерпретатор ачаалагдчихна. Та шууд MSX Basic хэл дээр програм бичиж болно гэсэн үг. Бид маамуу нааш ир дуунаас эхлүүлээд ая тоглуулах програм л их бичдэг байв. Сайндаа биш лабораторийн багш нэг уян дисктэй. Тэр диск дээр анчин (Knightmare), оддын дайн (Zanac), теннис (arcnoid) гэх мэт Konami-с гаргасан 10-аад тоглоомтой. Түүнийг 1 төгрөгөөр 3 удаа эхлүүлэх боломжтой. За тэгээд тухайн тоглоомоо үхэхгүй сайн тоглоод байвал тоглоод байна аа л гэсэн үг. 3 удаа Game Over болсон бол баяртай. Ингээд л мөнгөгүй болчхоод явж чадахгүй basic interpreter бэлэн байгаа хойно янз бүрийн худлаа үнэн юм бичээд run хийж үзнэ. Ингэж л анх ийм ногоон дэлгэц дээр MSX BASIC хэлээр өөрөө бараг юу хийж байгаагаа ч мэдэхгүй програм бичиж үзэж байж дээ хөөрхий. Тухайн үед MSX BASIC яг тэр жил нь буюу 1986 онд зохиогдоод энэ компьютерүүд дээр суучихсан орж ирж байсан гэхээр жинхэнэ UpToDate байсан байгаа биз? MSX Basic нь GW-Basic-н дүү нь буюу сайжруулсан хувилбар нь юм.
Дэлгэц нь нэг иймэрхүү.
Ямаха дэлгэц
Тэгээд болоогүй 3½ инч уян диск хөтлөгчтэй.
Ямаха уян диск хөтлөгч

Сүүлийн үеийн залуус ийм диск харчхаад SAVE button-г лайтай 3D хэвлэсэн байна ш дээ, яая гэж байна гэсэн шүү. Үнэндээ бол урвуугаар ийм дискээр SAVE товчны дүрсийг сонгосон байхгүй юу. 🙂
За тэгээд нийлүүлээд тавьсан байхад нэг иймэрхүү (диск хөтлөгч нь нэмэгдэнэ) харагдана.
Yamaha_YS503III_KUVT2
Түүнээс хойш 3 жилийн дараа IBM-8088 монголд орж ирэхдээ тийм жижиг уян диск хөтлөгчгүй 5¼ инчийн томоо гэгчийн диск л уншдаг нэг ёсны хоцрогдсон эд байлаа шүү дээ.

MSX тоглоомууд бол бас л супер дээ. Юун Сига, юун нинтендо. Одоо болтол санаанаас гардаггүй юм.
За тэгээд энд сая би хайж байгаад Анчин гэгч тоглоомынхоо бичлэгийг Youtube-с олоод тавьчихлаа. Энэ тоглоомыг бол 2-р ангид орохдоо энэ нөхрийн дайны тоглоод дуусгадаг болсон байв.

За тэгээд энэ оддын дайныг гэдэг нөхрийг бол зовж байж ганц хоёр удаа дуусгасан санаж байна.

Сүүлд 91 оноос хойш орж ирсэн IBM-н загварууд (8088, 286) дээрх тоглоомууд болоод сига тоглоомууд бол эдгээр тоглоомуудын хажууд 5-10 жилийн хоцрогдол шиг л санагддаг байв. Digger, Aladdin, Tank гэх мэт тэргүүтэй тоглоомууд гэсэн үг. Дээрх лабораторид сууж байсан нөхөд их азтай хүмүүс шүү.
Түүнээс хойш биднийг их сургуульд байхад буюу 1998 онд гарсан Age Of Empires л нэг дэвшил шиг санагдаж билээ. Rise of Rome хувилбар дээр нь хэсэгхэн халуурсан сан. Яривал бас хөөрхөн урт түүх бичигдэх л байх.
За энэ компьютерүүдээс маань хэн нэг нь авч үлдсэн л байдаг байгаа даа. Ганболд багшаас асуухаа мартжээ. Хэн нэгэнд бүрэн бүтэн байдаг бол сайн хадгалаарай гэж захья даа. Энд байгаа зургуудыг интернетээс орос сайтууд хэсэж явж цуглууллаа. 30 жилийн өмнө булан тохиод нь байсан ганц нэг бичгийг санахгүй бол интернетээс олдохгүй янзтай.
Turing machine (enigma-г шифрлэсэн) сонссон, перфокарт (punch card) үзсэн, 3½ диск хөтлөгчтэй Commodore Amiga-г баруунд дөнгөж зохиогдоод шуугьж байхад, монголд Yamaha YIS 503IIR хэрэглээд сууж байсан би их азтай нөхөр байгаа юм шүү. Заримдаа компьютерийн түүх хөгжил яривал германы 60 гарсан өвөгчүүлтэй яриа их нийлээд байдаг юм. Тэдний хэрэглэж байсан болгоныг ядаж барьж ч болсон үзсэн байдаг болохоор.
Жич, зарим залуус нээрээ анхны компьютер англи, америкт үүссэн гэж буруу ойлгоод байдаг шүү. Бинар үйлдэл хийх боломжтой буюу анхны электрон компьютерийг Конрад Цүзэ (Konrad Zuse) Z1 нэртэйгээр германд зохиосон байдаг. Англи америкт өмнө байснууд нь бол бүгд механик компьютерүүд болно.

Should we translate or transcribe or transliterate?

Wednesday, November 25th, 2015

За нэг жигдэрч өгдөггүй, нийгмээрээ талцаж үзэлцэж үзэлцсээр одоо эх хэлээ эвдэж дуусаж байгаа нэг сэдвийг хөндчихье. Гадаад үг, нэр томьёог хэрхэн орчуулах вэ гэдэг сэдэв.
Би өөрөө хэлний эсвэл орчуулагч мэргэжилтэй хүн биш л дээ. Гэхдээ 12 жилийн өмнөөс нээлтэй эх бүхий програм хангамж, үйлдлийн системүүдийг орчуулж явсан алдаж оносон туршлага бий.
Бид хэрвээ тухайн гадаад үгийг тэр чигээр нь галиглах юм бол ялангуяа манай мэргэжлийн номын 10 үгтэй өгүүлбэрийн 9 нь гадаад үгийн галиг болчих гээд байдаг зовлон байдаг. Тэгэхээр тэр өгүүлбэр хэдийгээр монгол хэл дээр байгаа мэт боловч гадаад дээрээ хэвээр байгаагаас дор болчихдог.
Аа харин нэг бүрчлэн орчуулаад байхаар бас асуудалтай. Монгол хэл дээр огт байхгүй үг рүү буух болчихоод түүнийг нь тайлбарлаж роман шиг юм болно. Тэр нь гадаад хэл дээр байгаагаасаа бас л дор болчхоод байдаг. Уран зохиолын хувьд бол үнэндээ орчуулчихад асуудал байхгүй л дээ. Мэргэжлийн хэллэгүүдэд бол зовлонтой.
Миний хувьд Англи хэлнээс үг орчуулахдаа Герман, Орос, Грек гуравтай харьцуулж хардаг байсан. Учир нь герман руу орчуулахад ихэнхдээ утга нь онох үг байдаг болохоор орчуулсан байдаг. Гэхдээ л тэр чигээр нь галиглах тохиолдол бий. За герман орчуулсан бол орчуулах гэж оролдоно. Үгүй бол оросыг харна. Оросууд бол галиглах дуртай нөхөд. Тэд орчуулсан бол за орчуулахаас аргагүй юм байна гэж үзнэ. Грекүүд бол ер нь л орчуулах гэж үздэг юм билээ. За тэд галигласан байвал ч галиглахаас өөр арга байхгүй юм байна гэж үзэж болно.
Миний дэвшүүлэх санаа бол орчуулах гэж үзээд дийлэхгүй бол дээрх 3 хэлтэй харьцуулж байгаад галиглах эсэх шийдвэрээ гаргадаг байх гэсэн үг. Гэхдээ заавал дээрх 3 хэл байх албагүй. Ямартай ч тогтсон хэдэн хэлтэй харьцуулах.
Харьцангуйн онол үнэн байдаг шиг иймэрхүү харьцангуй аргаар явахгүй бол зөвхөн аль нэг аргаар нь явна гэвэл боломжгүй бөгөөд хэрүүл маргаан ч тасрахгүй явсаар эх хэл маань монгол хэл биш болж үлдэх болов уу даа.

Казакстан, Узбекстантай харьцуулдаг байсан улс минь хаачив?

Wednesday, October 14th, 2015

За нэг баримттай харьцуулалт хиймээр санагдлаа. Саяхныг хүртэл бид өөрсдийгөө дандаа Казакстан, Узбекстантай харьцуулж дөвийлгөдөг байлаа. Тухайн үед өөрсдийгөө заавал доош нь хийж яах гэж хөгжил буурай оронтой харьцуулдаг юм бэ, барууны орнууд азийн баруудыг хараач гэсэн шүүмжлэл гарахад 1990 онд Монгол улс ардчиллаар замнасан нь ЗХУ задран унаж Казакстан, Узбекстан тусгаар тогтносонтой эн зэрэг гараанаас эхэлсэн болохоор тэр энэ тэр гээд их л сүржигнэдэг байлаа шүү дээ. Учир нь улс төр болоод эдийн засгийн сул дорой байдал ядуурал энэ тэр бүгд ижил төстэй байж л дээ. За тэгээд нарийн ярьвал Малчин нүүдэлчин гаралтай гэж байгаа. Бүр нарийн малтвал бидний өвөө нэг юм даг уу даа. Узбекстан нь алтан орд, казахстан нь цагаадайн улсын үлдэгдэл юм гэсэн байхаа.
Ингэж харьцуулдаггүй байсан гэж бодож байвал 1990-2010 оны ЮНЕСКО болон бусад ОУ-н байгууллагуудын тайлангуудыг ч хараарай. Одоо харин бид яагаад харьцуулахаа, онгирохоо больчихоо вэ? Яагаад? Дарга сайд нар, тэдний туслахууд яагаад дуу нь сулраад тайлангууддаа ч харьцуулалтаа тусгахаа мартдаг болчихов? Яагаад?
За эхлээд хэдүүлээ зүгээр л тус бүр ~5 минутын бичлэг харчихъя.
Казакстан:

Узбекстан:

Монгол:

Хамгийн илүү хөгжсөн, бүтээсэн нь манай улс байна уу? Өмнөх хоёр холбоос дээр дандаа хүний гараар бүтээсэн нь олон байхад манайх дээр хөдөө, байгаль, малчин. Бид боловсрол, зам барилга, улс төрийн хувьд үргэлж илүү байсан гэж байгаа.
Казакстаны ерөнхийлөгч Назарбаев гуай зөнөсөн тэнэгээрээ дуудуулан байж Астана хэмээх шинэ хот байгуулж нийслэлээ шилжүүлсэн. Харин бид Хархоринд нийслэлээ шилжүүлнэ ч гэл үү шилжүүлчихсэн ч билүү баахан сүр дуулиан болж шав мав хатгаад л сүйд болоод байл уу үгүй билүү? Одоо байгаа ерөнхийлөгч маань л чухам хамгийн том дүрд давхиж явсан санагдах юм. Астана болон Хархорин 2-ыг харьцуулсан бичлэг оруулах нь илүүц биз дээ? Улаанбаатартайгаа харьцуулж болох юм. Гэхдээ л Казакстаны нийслэл Астана, Узбекстаны нийслэл Ташкенттай эсвэл Самарканд, Наманган, Андижан, Бухар зэрэгтэй харьцуулъя гэвэл хэтийднэ. Зүгээр л тэд Узбекстаныхаа эхний 10 том хотод орохтой үгүйтэй Баку-гаа ямар болгосныг харъя.
Гэтэл одоо манай Улаанбаатар бохироо цэвэрлэж чадахгүйдээ тулаад туул гол уруугаа хэрхэн асгаж байна? Замын түгжрэл, эмх замбараа, утаа униар гээд өдөр шөнө 2-г харьцуулж байгаа юм шиг санагдаж нүүр битгий хэл бөгс улайж байх юм. За одоо хот мот тэр том дэд бүтэц дүүрчээ, больё.
Саяхан болтол манайд Рейлбус билүү нэг юм хуучин төмөр замаараа хот дотроо явуулаад л тун мундаг шийдэл хийснээ сүржигнээд байсан. Одоо үйлчлүүлдэг хүн байдаг ч юм уу үгүй ч юм уу, нөгөөх нь явж ч байгаа юм уу үгүй ч юм уу бүү мэд.
Харин Казакстаны метро энэ.

Узбекстаных энэ.

Манайд харамсалтай нь байхгүй.
Уул уурхайн хувьд Казакстан, Узбекстан цэвэр зэс, ган зэрэг боловсруулах үйлдвэрүүдэд хөрөнгө оруулалт ихээр хийсэн байхад манайд алт ухаж орхон голоо ямар болгосон өнөөдөр ямархуу байдалтай шар шавар урсаж байгааг хар.
Узбекстаны үйлдвэрлэл:

Казакстаны үйлдвэрлэл:

Монголын үйлдвэрлэл:

За бүр хамгийн мундаг үйлдвэрлэл гээд байгаа оюу толгойн талаар видео хайхад хамаг байдгаа гаргаж рекламдсан

олдох байх. Ер нь бол айраг цагаа үйлдвэрлээд байгаа юм уу, баахан монгол гэр барьснаа их хотын бүтээн байгуулалт гээд байгаа юм уу мэдэгдэхгүй. Өө нэг шороо ачиж байгаа экскаватор харагдаж байна. Үсрээд л энэ шүү дээ.
Одоо бидэнд африкийн хэдэн улсаас өөр харьцуулах улс ч олдохгүй болж дээ. Ер нь л монголд харьцуулж ярьдаг нь ихэссэн байгаа биз дээ.
Монгол улс хөгжөөд байгаа юм уу уруудаад байгаа юм уу?

Заримдгуудад (хууль дүрэм гаргагчдад)

Tuesday, July 8th, 2014

Зарим заримдаа заримдгуудад зориулж блогтоо заавал нэг заримдаг нийтлэл сараачих болчхоод байх юм даа. Яагаад заавал гэж? Хорхой хүртэл биедээ хүрэхээр атирдаг гэдэг байхаа? Наадмаар юун 5 өдөр амрах вэ? УИХ-нхаан, засгийн газрынхаан дэндэж байгаа юм биш үү? Өөр хэлэлцчихмээр, өргөн барьчихмаар хууль олдохгүй байна гэж үү? Та нар өөрсдөдөө зориулж хууль гаргадаг юм уу монгол улсын иргэдэд зориулж хууль гаргадаг юм уу? Толгойгоороо хөл хий гэж ард түмэн та бүхнийг сонгоогүй л байх. Тэгээд тэр аргументыг нь хараад байгаарай. Хагас бүтэн сайн өдөр таарчихсан юм гэнэ. Тархи нь тахианых шиг болчихсон байдаг юм байх даа.
Амралтын өдрөөр сонгуулиа явуулдаг байхад заавал ажлын өдөр хийж, тэр өдрийг амралтын өдөр болгож ажил алдуулна. Төрийн албаныханд цалгардаад байх юм байдаггүй юм байж. (ёж) Хувийн хэвшлийнхэнд бол маш хорлонтой хэрэг болж байгаа юм.
Мөн ам нээхээр уушги нээ гэдэг. Зуны цагийг урагшлуулахаа больж бас нэг солиорцгоосон. Хүний био цагийг барьж эрүүл мэндийг хамгаалж байгаа юм гэсэн. Хүний био цагийг барих тухай ярих юм бол нар эрт мандахад хүн битгий хэл амьтан ч эрт босдог байх шүү. Ялангуяа монголчууд бол зун ургах нарнаар хэдийнээ босчихсон байдаг. Би ч мөн өглөө 4 цагаас нүдээ нухалж, айраг залгилаад адуунд морддог байж, одоо ч хөдөө тийм л байгаа гэж найднам. Иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах гээд байгаа бол тэр өмхий утаагаа байхгүй болгоод хэдэн эмнэлэг нэмээд барьдаг болоосой. Цаг шилжүүлдэггүй улсуудыг аваад үзвэл нэг бол хамгийн хөгжилгүй үгүй бол хөгшчүүлээр дүүрсэн орнууд л байгаа.
Энэ мэтээр ажлын цагийг санаатайгаар алж, эдийн засгийг доройтуулж байгаа бодлого цаанаасаа их үндэстний явуулга байгаад байна уу эргүү малуудын солиорол болоод байна уу? Эсвэл Монголын эдийн засаг тултлаа хөгжөөд иргэд нь юу ч хийхгүй гэдсээ илээд хэвтэж байхад сайхан амьдрах хэмжээнд хүрчихсэн юм уу?
Энэ солиорлыг зогсоох эрүүл ухаантай төрийн түшээ байхгүй юм гэж үү?

Damn railways of Mongolia

Sunday, June 29th, 2014

Энэ улс орныг барьж байгаа хүмүүс гэж яачихсан таар шуудайнууд байдаг юм бэ? Төр барих нь битгий хэл гэр ч барьж чадахгүй амьтад юм биш үү? Өргөн нарийн төмөр замын асуудал гэж хэдэн жил ярилаа. Одоо тавьчихсан ганц КМ төмөр зам ч алга. Нөгөө 5-р цахилгаан станц барих гэж бараг 5 жил бүр 20 жил юм гэнэ шүү хэрүүл хийсээр өнөөдөр байхгүй байгаа шалгаан нь барих газар олдоогүй юм гэсэн. Түүнээс ялгаа алга.
Нэг улсад олон янзын төмөр зам байдаг юм уу? Байдаг бол ямар улс байдаг юм бэ? Миний бодлоор одоо байдаг орос хятадыг холбосон зам нь ямар царигтай байдаг юм, тэрийг нь тавиад л болоо юм биш үү? Олон янзын төмөр зам тавьчхаад олон янзын вогон явуулах гээд байгаа юм уу хаашаа юм бэ? Энэ чинь одоо Монголд хужаагийн олон залгуураас өөр юм байхгүй болсонтой адилхан заваарсан юм болох юм биш үү? Уг нь монгол улсын стандарт нь 2 шонтой хуучин орос залгуур юм билээ. Хуучин орос ч гэж тэр нь одоо герман, европт (англиас бусад) хэрэглэдэг стандарт л даа. Гэтэл одоо баахан салганасан хужаа залгуурууд орж энд тэндгүй тархчихаад нөтбүүкээ залгалаа, 2 шонг нь хайлуулаад шатаалаа. Иймэрхүү байдлаар хэд хэдэн төхөөрөмжөө шатааж ч байв. Ерөнхий сайд асан Сү.Батболд гуай европ стандарт гэж баахан шоудсан. Ядаж залгуурынхаа асуудлыг шийдсэн нь хаа байна???
Хэнд ч хэрэггүй заваарсан юм ярьж, улс төр хийж цаг алдаад байлгүй тэр төмөр зам, тэр цахилгаан станцаа бариач. Та нар хувийн хэвшлүүдэд татвараа төлж чадахгүй хэдэн сар болоход ямар торгууль тавьж, яаж сүржигнэдэг билээ. Тэгвэл татвараа төлж байгаа ард түмэн шаардлагатай дэд бүтцүүдийг хурдан тавих шаардлага эрх мэдэлтнүүдэд нь тавих эрхтэй байх гэж бодож байна.
Нэг л их эдийн засгийн тооцоо ярьсан хүмүүс. Хэрэв тийм юм бол бидэнд хөдөө явж амрах, айл хэсэхэд хэрэгтэй асьпалтан замаас өмнө хөдөө орон нутагт бараа таваараа хямдхан хүргэчихдэг , тэндээсээ түүхий эдээ хямдхан татчихдаг, иргэдээ ч бөөнөөр нь хямд төсөр тээвэрлэчихдэг төмөр зам нь илүү хэрэгтэй байсан баймаар санагдах юм. Тэр чинь тэр төвлөрлийг сааруулж, бүс нутгийг хөгжүүлэх түлхүүр юм биш үү?

Name table of some large numbers

Monday, March 24th, 2014

rraqgvoqo8

An advertising video for Bolor spellchecker

Friday, March 7th, 2014

BOLOR Spellchecker V1.2.1 is available

Tuesday, March 4th, 2014

БОЛОР алдаа шалгуурын 1.2 хувилбар ашиглаж байгаа хүмүүс дариухан 1.2.1 хувилбар руу шилжүүлнэ үү.
Учир нь 1.2-н Ворд плагин дээр нэгэн ноцтой алдаа илрүүлсэн тул бид төлөвлөөгүй 1.2.1 хувилбараар тухайн алдааг заслаа. Мөн үгийн санг шинэчилсэн болно.

Keymap standard for mongolian script

Saturday, January 11th, 2014

За монгол бичгийн гарын стандартыг нэлээд олон мэргэжилтнүүдийн саналыг авснаар кирил гарын байрлалаа дагуулж хийхээр болов.
Одоогоор анхан шатны нооргийг дараах байдлаар гаргасан байгаа болно. Саналаа та бүхэн сэтгэгдлээр оруулна уу. Тусгаж авмаар зүйлсийг аваад энд шинэчлээд тавиад байх болно.
Үндсэн байрлал:
Түүх:
0.01 хувилбар
0.02 хувилбар
0.03 хувилбар

Шифттэй байрлал:
Түүх:
0.01 хувилбар
0.02 хувилбар
0.03 хувилбар

Bye Bye Windows XP

Friday, December 20th, 2013

Өнөөдөр IMCI админ Гидо миний монгол ОпенОффисын Виндовс хувилбарыг хөрвүүлж, тестлэдэг байсан компьютерыг форматлаж Виндовс 7 үйлдлийн систем суулгалаа. Шалтгаан нь 2014 оны 4 сарын 8-нд Майкрософтоос албан ёсоор хамгаалалтын шинэчлэл (extended support) хийхгүй зогсоож байгаа юм байна. Миний хувьд 2005 оноос хойш ямар нэг асуудалгүй ажиллаж байсан систем тул тийм ч дуртай байсангүй. Гэтэл хэлж байна. Энэ компьютерын үйлдлийн систем манай байгууллагад байгаа сүүлийн ХП. Удахгүй он гараад зүүн европоос халдлагууд идэвхжинэ 4 сараас эхлэн найдвартай байдал гэж ярих ч аргагүй болно. Ганцхан эрсдэлтэй системээс болж манай бүхий л систем эрсдэлд орох болно, тиймээс энэ бол зайлшгүй авах арга хэмжээ гэлээ. Мөн үүнд би толгой өвдөж цааш явж чадахгүй, дэлхийн хамгийн олон халдлагад өртсөн, хамгийн найдваргүй системээр тодорсон системээс салмаар байна. Майкрософт ч бас 13 жил их хөрөнгө хаяж л гүрийлээ гэдэг юм байна. Тиймээс би таг дуугүй болж дараа виртуал машин дээр ажиллуулж юуны магад гээд имеж бэлдэж авав.
Ингээд нэг дурсамж сэргэв. Анх 2002 онд ХП суулгаад их муу систем байна гэж голж байж билээ. Энэ блогт даан ч тэр үеийн бичлэг байхгүй байх даа. Асуултын форумд байж мэдэх байх. 🙂 Гэтэл ингэтлээ дассан ч байх гэж? Үгүй ээ, энэ бол ажлын шаардлага байсан. Харин ч тэгж голсон учраас би Линүксийн үнэн ч фен болж байсан байх юм.
Тиймээс ХП-д баярлалаа, бас баяртай Виндовс XP. Баяртай!
Та бас магад дассан байх? Ер нь одооноос түүнд баяртай гэх нь өлзийтэй болох нь байна шүү. Учир нь удахгүй энэ систем хакеруудын диваажин болно.