Badral's personal blog
Интернет миний ертөнцийг хардаг цонх …

Posts Tagged ‘БОЛОР алдаа шалгуур’

“Болор” алдаа шалгуурт итгэж болох уу?

Saturday, November 29th, 2014

“Болор” алдаа шалгуур гараад нэгэн жилийн нүүрийг үзжээ. Энэхүү програмыг хэрэглэж үзээгүй байж муучлах, итгэхгүй байх явдал мэр сэр гарсаар байгааг хараад тэсэлгүй энэхүү нийтлэлийг бичлээ.
Кирил бичгийн дүрэм нь тогтворгүй, олон жил хэл шинжлэлийн эрдэмтдийн шүүмжийг дагуулсан, ард олны толгойг эргүүлсэн, програмчлахыг оролдсон олон арван програмистуудын махыг идэж шийдэгдэхгүй олон жил болсонтой маргахгүй ээ. Аргаа бараад засаг төр нь өнгөрсөн жил бичгийн дүрмээ шинэчлэх гэж хүртэл оролдоод бүтэлгүйтлээ. Уг нь өөрчилсөн бол зөв байсан ч үүнийг ард түмэн хүлээж авах цаг нь болоогүйг харууллаа. “Үхэл нь ирсэн оготно муурын сахлаар оролдоно, үйл нь ирсэн хүн үсгийн дүрмээр оролдоно” гэж зүгээр ч нэг хоосон хэлц биш гэдгийг бид мэдэрсэн. Гэхдээ бууж өгөөгүй, харин ч кирил бичгийн зөв бичих дүрмийн асуудлыг яг одоо бичиж байгаагаар нь програмчилж чадсан. Болор алдаа шалгуурыг миний олон жилийн өмнө нээлттэй эхийн ертөнцөд оруулж байсан, одоо ч өргөн хэрэглэгдэж байгаа aspell, hunspell-н монгол хэлний багцуудтай харьцуулах арга үгүй. Учир нь нэгдүгээрт aspell ба hunspell нь хэдий мундаг ч монгол хэл шиг залгамал хэлнүүдэд тохиромжгүй, хоёрдугаарт монгол хэлний толийнх нь үгийн сангийн хэмжээ нь ердөө 2,1 сая орчим болж байсан юм. Харин Болор алдаа шалгуур бол монгол хэлэнд зориулагдан бүх эх код нь 100% Болорсофтын залуусаар бичигдсэн бөгөөд монгол хэлний бүх үгийн хөмрөгийг хамрах боломжтойгоор зохиогдсон юм. Одоогоор 50 орчим сая үүсмэл үгийн сантай байна. Цаашид жинхэнэ нэр, оноосон нэр, монголжиж буй гадаад үгсийг оруулахаар зэхэж байна.
Бид монгол хэлийг үг зүйн төвшинд нь барих гэж үнэндээ багагүй хугацаанд зүтгэсэн. Үгийн хувирлыг шийдэхдээ монгол хэлнийхээ хувьд төгсгөлөг төлөвт трансдусерыг зохиож түүнийгээ 4 – 5 янзаар програмчлан оновчилж байж бүтээсэн юм. Онолын хувьд сууриар нь шийдсэн тул үүнд хэл бичгийн дүрэм, үсэг бичиг өөрчлөгдөх зэрэг нь асуудал болохгүй. Болорсофт судалгаагаа үсгээс буюу монгол бичгийн үсгийн фонт зохиож эхэлж байсан бол өнөөдөр морфологийн буюу үг зүйн судалгаагаа хийж дуусгаад байна. Кирил бичгийн асуудлыг үндсээр нь шийдэхийн тулд зайлшгүй монгол бичгээ судалж түүнийгээ ноён нуруу болгож барьдаг болохыг бид олж мэдсэн бөгөөд энэ нь бидний судалгаанд том түлхэц өглөө.
Цаашид өгүүлбэр зүй, утга, найруулга зүй гээд олон олон судалгаа шилээ дараад хүлээж байна.
Энэхүү бүтээгдэхүүнд онолын төвшинд хийсэн суурь судалгааны үр дүнгээ ашигласан тул яахын аргагүй өндөр технологийн инновацийн бүтээл болсон гэж ам бардам хэлнэ.
Зарим нэг санд байхгүй үг танигдахгүй улаанаар зурагдах асуудал байгаа ч дор дороо засагдан дараа дараагийн хувилбарууд нь шинэчлэгдээд гарч байгааг хэрэглэж байгаа үйлчлүүлэгчид маань батлах байхаа. Нэг жилийн хугацаанд бид 5 шинэчлэл гаргасан байгаа ба удахгүй оноос өмнө дахин нэг шинэчлэл хийхээр төлөвлөж байна.
Ямар нэг арилжааны бүтээгдэхүүн гаргана гэдэг нь амаргүй асуудал болохыг бид биеэрээ үзлээ. Үндсэн асуудлаа шийдэж програмчилсны дараа тус бүтээгдэхүүн интернет ашиглан өөрөө өөрийгөө автоматаар шинэчлэх, лиценз үүсгэж хууль бусаар хуулбарлах үйлдлээс хамгаалах, олон арван орчинд туршиж үзэх зэргээс эхлээд бүтээгдэхүүний эх кодын олон арван салаа модыг арчлан авч явах нь тийм ч хялбар асуудал биш юм.
Эцэст нь нуршихад Болор алдаа шалгуур нь монгол улсад хүчинтэй дүрмийг барьж бүтээгдсэн бөгөөд өнөө цагийн монгол хэлний хэл шинжлэлийн томоохон төлөөлөл болсон хүмүүс болох Ш.Чоймаа, Ж.Баянсан, Э.Равдан, Ц.Өнөрбаян, Б.Жадамба, М.Баярсайхан, М.Саруул-Эрдэнэ зөв болохыг нь батлан сайшааж, алдаа оноог нь ч шүүмжлэн тунгаасныг дуулгахад таатай байна.
Болорсофтын бүх залуустаа амжилт хүсэж, урам өгье. Болорсофтын хийсэн болон хийж байгаа бүтээлүүдийг Google, Microsoft, Apple, SAP, Oracle-н аль нь ч хийж чадахгүй.

BOLOR Spellchecker V1.2.1 is available

Tuesday, March 4th, 2014

БОЛОР алдаа шалгуурын 1.2 хувилбар ашиглаж байгаа хүмүүс дариухан 1.2.1 хувилбар руу шилжүүлнэ үү.
Учир нь 1.2-н Ворд плагин дээр нэгэн ноцтой алдаа илрүүлсэн тул бид төлөвлөөгүй 1.2.1 хувилбараар тухайн алдааг заслаа. Мөн үгийн санг шинэчилсэн болно.

User manual of Bolor Spellchecker

Thursday, February 20th, 2014

Болор алдаа шалгуурын хэрэглэгчийн гарын авлагыг онлайнаар татаж авахаар байршуулав. Гарын авлага

BOLOR Spellchecker V1.2 is available

Saturday, February 15th, 2014

Өчигдөр буюу 14 оны 2 сарын 14-нд Болор алдаа шалгуурын 1.2 хувилбар гарав.
Үүнд өнгөрсөн хугацаанд гарсан хамгийн их ирсэн санал гомдлуудыг харгалзан үзсэн бөгөөд Майкрософт ворд 2007 дээр гацах, компьютер ихээр ачаалж гэсэн асуудлыг гол болгон авч үзэж, ворд 2007 нэмэлтийн програмчлалыг бүрэн шинэчлэн хийлээ.
Энэ хувилбарт орсон шинэчлэлийн дэлгэрэнгүй мэдээллийг http://spell.bolorsoft.com/15 хаягаар орж үзнэ үү.
Болор алдаа шалгуурыг хэрэглэж байгаа нийт хэрэглэгчиддээ талархал илэрхийлж, програмаа шинэчлэхийг хүсье.
Дараагийн хувилбартаа бид үгийн сангаа шинэчлэх асуудалд түлхүү анхаарна.

Presentation about Bolor spell

Wednesday, January 1st, 2014

“Болор” алдаа шалгуурын талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл хүссэн хүсэлт их ирж байгаа тул нэгэн үзүүлэн бэлтгэлээ. Сонирхож буй хүмүүс энэ хаяг руу орж үзнэ үү. Гарын сумтай товчлуурууд ашиглан слайдаа гүйлгэж болно.

BOLOR Spellchecker V1.1 is available

Monday, December 23rd, 2013

“Болор” алдаа шалгуурын 1.1 хувилбар гарлаа. Энэхүү хувилбар 1.0 хувилбарын дутуу дулимаг зүйлсийг нэмж, алдааг зассан тогтвортой хувилбар болж чадлаа.
Энд хамгийн чухал 3 сайжруулалтыг дурдвал:
1. Хөрвүүлэгч хэрэгслийн кодыг бүрэн эхээр нь шинээр бичиж орлууллаа. Одоо ямар нэг формат эвдрэх асуудал гарахгүйн дээр ямар ч том баримтыг богино хугацаанд хөрвүүлнэ.
2. Вордын плагиний хувилбар хэд хэдэн сайжруулалт хийгдсэн ба алдаатай үг дээр товшиход санал болгодог байсан цэсийг тэр чигээр нь өөрийн цэсээр сольж олон үг харуулах боломжтойн дээр зарим форматтай үед гарахгүй байсан асуудлыг бүрэн шийдвэрлэв.
3. Оффлайн буюу сүлжээгүй орчинд суулгаж, идэвхжүүлэх боломжтой болгов.
Бусад сайжруулалтыг http://spell.bolorsoft.com/15 хаягаас харах боломжтой.
Мөн тусламжийг тэр чигээр нь шинэчлэн бичсэн бөгөөд удахгүй PDF хэлбэрээр нь эмхлэн тараах болно.
“Болор” алдаа шалгуурын нийт хэрэглэгчдээ амжилт хүсэж шинэчлэлээ хийхийг хүсье.
Жич: Шинэчлэл хийхэд “Болор” алдаа шалгуурыг ажиллуулж, шинэчлэл шалгах товч дээр дарна. Бусад нь бүгд автоматаар хийгдэнэ. Хэрэв та ирэх оны 1 сарын 5 хүртэл хийхгүй бол түүнээс хойш “Болор” алдаа шалгуурыг ажиллуулах үед автоматаар хийгдэнэ.

BOLOR Spellchecker V1.0 released!

Saturday, November 30th, 2013

БОЛОР зөв бичгийн дүрмийн алдаа шалгах програмын эхний хувилбар хийгдэж дуусан, хэрэглэгч та бүхний гарт хүрч эхэллээ. Та бүхэн http://buy.bolorsoft.com/ хаягаар зочилж шууд онлайнаар худалдан авах боломжтой. Одоогоор Голомт банк болон Paypal-р төлбөр хийх боломжтой байгаа билээ.
Энэхүү зөв бичих дүрмийн алдаа шалгуур нь Болорсофт ХХК-н 2008 оноос хийж эхэлсэн судалгааны ажлын эхний бодит үр дүн бөгөөд Болорсофт компанийн нийт ажилчдын хүч хөдөлмөрөөр бүтсэн билээ.
Би урьд нь Батмөнхтэй хамтран аль эртээс Нээлтэй эхийн Aspell, Hunspell зэрэг төслүүдэд монгол хэлний санг нэмж байсан. Энэхүү Блогийн хуучин бичлэгүүдийг та уншвал мөн энэ дүрмийн талаар намайг хэзээнээс оролдож эхэлснийг ч олж мэдэх байхаа. Гэвч би ганцаараа дийлэхгүй гэдгээ ойлгож БОЛОРСОФТ гэсэн хүчтэй багаар ажиллаж, хийж дуусгалаа.
Болор алдаа шалгуур нь тус нээлтэй эх болоод майкрософт ворд зэрэг програмуудад дагалдаж ирдэг хаалттай эхийн програмуудаас ч тэс өөр юм. Дээрх програмууд нь бүгд үгсийн жагсаалт үүсгэн архивлаад түүнээсээ хайлт хийж алдаатай үгийг олж, санал болгох үгсээ мөн сонгодог. Энэ нь барууны хэлүүдэд тохиромжтой боловч монгол хэлний хувьд маш хүндрэлтэй бөгөөд дээрх нээлттэй эхийн програмуудад гэхэд 2.1 сая үг хамруулсан нь хамгийн олон үгтэй сан болж байв. Гэвч монгол хэл маань залгамал (нөхцөл залгаад л асар олон шинэ үг үүсдэг) тул асар олон үг үүсээд бүх үгийг барьж чадна гэж хэлэх боломж огт олддоггүй байлаа. Харин БОЛОР алдаа шалгуур нь язгуур үгээс бүх боломжит үгсийг төгсгөлөг төлөвт автомат ашиглан үүсгэх болон задлах чадвартай юм. Ингэснээр 40 сая гаруй үүсмэл үгийн багтаамжтай болж байгаа юм.
Хэрвээ энэ 40 сая гаруй үгийг жагсааж сан үүсгээд дээрх програмуудад нь нэмнэ гэвэл хамгийн сүүлийн үеийн мундаг хүчин чадалтай тооцоолуур дээр 20 хуудас баримт шалгахын тулд нэлээд олон хонох хэрэг гарна гэсэн үг.
За харин өмнө монголд хийгдэж байсан төрөл бүрийн програмуудтай харьцуулах гэж үзье. Худалдаанд гарч байсан цор ганц програм байсан нь Ангууч юм. Энэхүү програм нь анхных гэхэд боломжийн сайн хийгдсэн. Даанч яагаад ч юм арчилгаа, хөгжүүлэлт нь ганц мөр ч хийгдэхгүй байсаар өнөөг хүрэв. Сул талууд нь ворд болон пэйжмекер дээр дээр макро дуудаж ажилладаг, сан нь 60 000 -70 000 болов уу. Түүн дээрээ зарим хялбар залгавруудыг үүсгэж чаддагийг тооцвол 2-3 сая үүсмэл үгт хүрэх байх. Харин санал болгох функц тун тааруу ажилладаг билээ.
БОЛОР алдаа шалгуурын хувьд дүрмийн хувьд алдсан үгсийг хамгийн түрүүнд найдвартай олж санал болгоно. Майкрософт болон ОпенОфис дээр нэмэлтээр сууж ажиллах бөгөөд үндсэн модуль нь тэндээсээ дуудагдах боломжтой. Энэ үндсэн модуль нь төрөл бүрийн өргөтгөл (плагин) болоод програм хангамжийн шинэчлэлээ хариуцна. Ингэснээр энэхүү програм хангамж интернет ашиглаад шинэчлэгдээд явчих амьд програм хангамж болж чадсан билээ. Болор алдаа шалгуур нь 1983 оноос эхлэн албан ёсоор монгол улсад хүчин төгөлдөр хэрэглэгдэж байгаа Дамдинсүрэн гуайн дүрэм болон 2011 онд журамлагдсан 700 үгсийг барьж шалгана.
Бусад мэр сэр Мэдээллийн технологийн агентлаг, МУИС-н МТС зэргээс үнэ төлбөргүй гаргасан гэгддэг програмуудтай харьцуулна гэдэг тун бэрх юм. Учир нь эдгээр програмууд нь миний дээр дурдсан нээлттэй эхийн өгөгдлийн санг ашигладаг бөгөөд суурь хөдөлгүүрүүд нь Hunspell явдаг. Мөн бүтээгдэхүүн гэсэн утгад хүрэх өөрөөр хэлбэл автомат шинэчлэл хийх, лицензийн удирдлага хийх, бүх эх кодоо үсэг үсгээр нь өөрсдөө бичсэн нь үгүй билээ.
Энэхүү анхны хувилбар маань алдаа оноотой байх нь дамжиггүй. Гэсэн ч бид дор дор нь онлайнаар шинэчлээд явах тул богино хугацаанд эрчимтэй сайжруулж, тогтвортой чанартай нэрийн бүтээгдэхүүн болгож чадна гэж үзэж байна. Одоо би нэг хэсэг БОЛОР толь биш БОЛОР алдаа шалгуур гэж ярьж бичих байхаа.
Мөн хэрэглэгчдэдээ бэлэг барьж байгаа бөгөөд тэр нь нөгөө ядаргаатай Вин1251-г Юникод руу хөрвүүлэх функцтэй. Энэ нь миний 10 гаруй жилийн өмнө хийж байсан http://badaa.mngl.net хөрвүүлэгчээс илүү хурдан найдвартай ажиллана гэдгийг амлая. Сүүлийн үед хүмүүс баримт дотроо нэг үгэнд хүртэл хольж бичих нь ихэссэн тул энэ хөрвүүлэгч тун хэрэг болно гэдэгт итгэлтэй байна.
Та бүхэн http://spell.bolorsoft.com хаягаар орж дэлгэрэнгүй мэдээлэл авах боломжтой.
Одоогоор бид бүтээгдэхүүний үйлчилгээ үзүүлэх (support) веб хуудас дээрээ ажиллаж байна. Мөн үндсэн хөгжүүлэгчид маань яг л гаргах гэж хичээж байсныхаа адил сайжруулаад дараагийн хувилбар дээрээ ажиллаж байна. Удахгүй 1-2 долоо хоногийн дараа 1.1 гэсэн шинэчлэл гарна.
Эцэст энэ төсөл дээр ажилласан нийт ажилчид түүн дотроо энэхүү төслийг хариуцаж, програм хангамжийн зүрх болсон хөдөлгүүрийг угсарсан Сэрчмаадаа баяр хүргэж, талархал дэвшүүлье!

Ойрын хэд хоног нойргүй суусан тул ядраад баахан утга авцалдаа муутай мэдээлэл биччихсэн байж магадгүй, эргэн харж шалгах цаг байдаггүй ээ. Ямар ч гэсэн хэлье, ярья гэснээ бүгдийг бичье гэвэл нэг хуудас битгий хэл нэг ном болохоор зүйлс бий тул ингээд өндөрлөе.